Heb je al geprobeerd minder suiker te eten?
Voor veel mensen met diabetes type 1 is dit een opmerking die ze regelmatig horen. Vaak goed bedoeld, maar gebaseerd op een hardnekkig misverstand: dat alle vormen van diabetes hetzelfde zijn.
Online zie je steeds vaker discussies ontstaan. Mensen met diabetes type 1 voelen zich niet begrepen, terwijl mensen met diabetes type 2 zich juist regelmatig gestigmatiseerd voelen. De overeenkomst? Ze lopen allebei tegen vooroordelen aan.
Misschien is het tijd om één ding heel duidelijk te maken.
Diabetes type 1 en diabetes type 2 delen een naam, maar zijn twee verschillende aandoeningen.
Waarom heet het allebei diabetes?
Het woord *diabetes* verwijst naar het feit dat het lichaam moeite heeft om de bloedsuiker te reguleren. Dat is waar de overeenkomst grotendeels ophoudt.
De oorzaak, behandeling en dagelijkse impact verschillen namelijk enorm.
Diabetes type 1: het lichaam maakt geen insuline meer
Bij diabetes type 1 valt het afweersysteem de insulineproducerende bètacellen in de alvleesklier aan. Uiteindelijk produceert het lichaam geen of vrijwel geen insuline meer.
En zonder insuline kan glucose niet vanuit het bloed de lichaamscellen in.
Daarom is insuline geen keuze of laatste redmiddel.
Het is letterlijk levensnoodzakelijk.
Iedere dag opnieuw.
Mensen met type 1 moeten voortdurend keuzes maken over:
Zelfs wanneer je alles goed doet, kan je glucose onverwacht stijgen of dalen.
Dat maakt diabetes type 1 een aandoening die 24 uur per dag aandacht vraagt.
Diabetes type 2: het lichaam reageert minder goed op insuline
Bij diabetes type 2 maakt het lichaam vaak nog wel insuline aan, maar reageren de lichaamscellen er minder goed op. Dit noemen we insulineresistentie.
In een later stadium kan ook de insulineproductie afnemen.
De behandeling verschilt daarom per persoon.
Sommigen hebben voldoende aan leefstijlaanpassingen.
Anderen gebruiken tabletten.
En een grote groep gebruikt uiteindelijk ook insuline.
Dat maakt diabetes type 2 zeker niet 'minder ernstig'. Het is eveneens een chronische aandoening die veel invloed kan hebben op het dagelijks leven.
De grootste misverstanden
1. "Type 1 krijg je door te veel suiker te eten.”
Nee.
Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte. Er is geen bewijs dat suiker eten de oorzaak is.
2. ”Type 2 is je eigen schuld.”
Ook dat klopt niet.
Er zijn veel factoren die een rol spelen, zoals erfelijkheid, leeftijd, hormonen, etniciteit, medicijngebruik en leefstijl. Leefstijl kan invloed hebben op het risico en het beloop, maar verklaart lang niet alles.
Schuld of schaamte helpen niemand.
3. "Iedereen met diabetes moet hetzelfde eten.”
Nee.
Voeding is belangrijk voor iedereen, maar de manier waarop iemand met diabetes eet, verschilt per persoon én per type diabetes.
Er bestaat geen universeel diabetesdieet.
4. "Insuline betekent dat je diabetes erger is geworden."
Niet per se.
Bij type 1 is insuline vanaf de diagnose noodzakelijk.
Bij type 2 kan insuline op een later moment nodig zijn, bijvoorbeeld omdat het lichaam steeds minder insuline aanmaakt. Dat is geen persoonlijk falen, maar een gevolg van het verloop van de aandoening.
Waarom deze verwarring gevolgen heeft
Wanneer alle vormen van diabetes op één hoop worden gegooid, ontstaan vervelende situaties.
Mensen met type 1 krijgen adviezen die niet op hun situatie van toepassing zijn.
Mensen met type 2 krijgen onterecht het gevoel dat ze hun ziekte hadden kunnen voorkomen of dat ze 'gewoon beter hun best moeten doen'.
Beide groepen voelen zich daardoor regelmatig niet gezien.
En dat is jammer.
Want begrip begint bij goede informatie.
Wat hebben type 1 en type 2 dan wél gemeen?
Meer dan veel mensen denken.
Iedereen met diabetes kent momenten van onzekerheid.
Iedereen kent de invloed van glucose op energie, stemming en gezondheid.
Iedereen maakt keuzes die anderen vaak niet zien.
En iedereen verdient respect in plaats van een oordeel.
Laten we stoppen met vergelijken
Diabetes type 1 is niet 'erger' dan type 2.
Type 2 is niet 'makkelijker' dan type 1.
Het zijn twee verschillende aandoeningen, met ieder hun eigen uitdagingen.
Door die verschillen te erkennen, ontstaat juist meer begrip.
Niet alleen voor mensen met diabetes type 1.
Niet alleen voor mensen met diabetes type 2.
Maar voor iedereen die elke dag leeft met diabetes.
Want de naam mag hetzelfde zijn. De aandoening is dat niet.
